نشانه خرابی بلبرینگ چرخ چیست؟ ۷ علامت مهم که نباید نادیده بگیرید
بلبرینگ چرخ یکی از قطعات مهم مجموعه چرخ و سیستم تعلیق خودرو است که وظیفه دارد امکان چرخش روان چرخها را فراهم کند. این قطعه در معرض فشار، اصطکاک، ضربه و آلودگیهای محیطی قرار دارد و به همین دلیل ممکن است پس از مدتی دچار فرسودگی یا خرابی شود.
نشانه خرابی بلبرینگ چرخ معمولاً با صداهایی مانند زوزه، خرخر و ساییدگی از اطراف چرخ آغاز میشود. در مراحل پیشرفتهتر ممکن است لرزش فرمان، لقی چرخ، گرم شدن غیرعادی مجموعه چرخ و اختلال در عملکرد سیستم ABS نیز مشاهده شود.
تشخیص بهموقع این علائم اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ادامه رانندگی با بلبرینگ معیوب میتواند به توپی چرخ، مجموعه ترمز و سایر قطعات مرتبط آسیب وارد کند و ایمنی خودرو را به خطر بیندازد.
در این مقاله از کارکیتس، مهمترین علائم خرابی بلبرینگ چرخ، تفاوت نشانههای خرابی بلبرینگ جلو و عقب، روشهای تشخیص و زمان مراجعه به تعمیرگاه را بررسی میکنیم. همچنین به شما توضیح میدهیم چگونه میتوان خرابی بلبرینگ را از مشکلات مشابه در سیستم جلوبندی تشخیص داد.
مکانیزم بلبرینگ و توپی چرخ خودرو
برای شناخت بهتر علائم خرابی، ابتدا باید با ساختار این قطعه آشنا شوید.
بلبرینگ چرخ در مجموعهای قرار دارد که امکان چرخش چرخ را با حداقل اصطکاک فراهم میکند. این مجموعه در خودروهای مختلف میتواند شامل بلبرینگ جداگانه، توپی چرخ یا مجموعه یکپارچه توپی و بلبرینگ باشد.
توپی چرخ قطعهای است که چرخ خودرو روی آن نصب میشود. در خودروهای محرک جلو، این مجموعه با پلوس نیز ارتباط دارد و نیروی انتقالی از گیربکس را به چرخ منتقل میکند.
بلبرینگ از اجزایی مانند حلقه داخلی، حلقه خارجی و ساچمهها یا رولرهای غلتشی تشکیل شده است. این اجزا به شکلی طراحی شدهاند که چرخ بتواند در زمان حرکت خودرو بهآرامی دوران کند.
در خودروهای جدید، برخی مجموعههای توپی و بلبرینگ به سنسور ABS نیز مجهز هستند. به همین دلیل خرابی بلبرینگ یا آسیب دیدن اجزای مرتبط با آن ممکن است باعث اختلال در عملکرد سیستم ترمز ضدقفل شود.
اگر میخواهید با ساختار و عملکرد این مجموعه بیشتر آشنا شوید، مقاله مکانیزم بلبرینگ و توپی چرخ خودروهای چینی را مطالعه کنید.
مهمترین نشانههای خرابی بلبرینگ چرخ
خرابی بلبرینگ همیشه با یک علامت مشخص همراه نیست. گاهی ابتدا صدای بسیار خفیفی از چرخ شنیده میشود و بهتدریج شدت آن افزایش پیدا میکند. در ادامه مهمترین علائمی را بررسی میکنیم که باید به آنها توجه داشته باشید.
۱. صدای زوزه و خرخر از چرخها
یکی از رایجترین نشانههای خرابی بلبرینگ چرخ، شنیدن صدای زوزه یا خرخر هنگام حرکت خودرو است.
این صدا معمولاً با افزایش سرعت خودرو بیشتر میشود و ممکن است در سرعتهای پایین چندان قابل تشخیص نباشد.
دلیل ایجاد این صدا، افزایش اصطکاک میان اجزای داخلی بلبرینگ است. هنگامی که سطح ساچمهها یا مسیر حرکت آنها دچار خوردگی و آسیب میشود، چرخ دیگر به نرمی سابق نمیچرخد.
صدای خرابی بلبرینگ ممکن است در ابتدا شبیه صدای لاستیک روی آسفالت باشد؛ اما با افزایش سرعت، شدت آن بیشتر میشود.
نکته مهم این است که صدای زوزه همیشه به معنای خرابی بلبرینگ نیست. لاستیکهای پلهپله ساییدهشده، مشکلات دیفرانسیل و برخی ایرادات سیستم انتقال قدرت نیز میتوانند صدایی مشابه ایجاد کنند.
۲. لرزش فرمان خودرو
یکی دیگر از نشانههای خرابی بلبرینگ چرخ جلو، انتقال لرزش به فرمان است.
هنگامی که بلبرینگ دچار لقی یا آسیب داخلی میشود، ممکن است چرخ بهصورت کاملاً یکنواخت نچرخد. این وضعیت میتواند لرزشهایی ایجاد کند که از طریق مجموعه توپی و سگدست به سیستم فرمان منتقل شوند.
البته لرزش فرمان دلایل دیگری نیز دارد؛ از جمله:
-
بالانس نبودن چرخها
-
تاب داشتن رینگ
-
خرابی لاستیک
-
مشکل در جلوبندی
-
تاب داشتن دیسک ترمز
-
لقی در اتصالات فرمان
بنابراین برای تشخیص قطعی باید وضعیت بلبرینگ و سایر قطعات مرتبط بررسی شود.
۳. لقی و بازی غیرعادی چرخ
لقی چرخ یکی از علائم مهم خرابی بلبرینگ است که نباید نادیده گرفته شود.
در حالت طبیعی، مجموعه چرخ باید بدون لقی غیرعادی روی توپی و بلبرینگ قرار داشته باشد. اگر بلبرینگ دچار فرسودگی یا آسیب شود، ممکن است هنگام حرکت دادن چرخ، بازی غیرطبیعی احساس شود.
تعمیرکار برای بررسی این وضعیت خودرو را با تجهیزات مناسب بالا میبرد و چرخ را از جهات مختلف کنترل میکند.
اگر لقی وجود داشته باشد، باید مشخص شود که منشأ آن بلبرینگ، توپی، اتصالات تعلیق یا قطعات دیگر است.
توجه: لقی شدید چرخ میتواند خطرناک باشد و در صورت مشاهده آن نباید رانندگی را ادامه دهید.
۴. ساییدگی غیرعادی لاستیک خودرو
ساییدگی نامنظم لاستیک یکی دیگر از نشانههایی است که ممکن است با خرابی بلبرینگ ارتباط داشته باشد.
اگر بلبرینگ یا توپی چرخ دچار لقی شود، موقعیت چرخ ممکن است نسبت به وضعیت استاندارد تغییر کند. این موضوع در شرایط خاص میتواند روی تماس لاستیک با سطح جاده تأثیر بگذارد.
با این حال، ساییدگی لاستیک بیشتر از آنکه نشانه اختصاصی خرابی بلبرینگ باشد، میتواند ناشی از مشکلاتی مانند تنظیم نبودن زوایای چرخ، فشار باد نامناسب، خرابی کمکفنر یا قطعات جلوبندی باشد.
اگر یک لاستیک نسبت به سایر لاستیکها سریعتر ساییده میشود، بهتر است مجموعه چرخ و سیستم تعلیق بررسی شود.
۵. صدای تقه و کوبش از سمت چرخ
در برخی موارد، خرابی پیشرفته بلبرینگ یا لقی مجموعه توپی میتواند باعث ایجاد صدای تقه و کوبش شود.
این صدا ممکن است هنگام عبور از دستاندازها، تغییر جهت حرکت یا شتابگیری و کاهش سرعت شنیده شود.
البته باید توجه داشت که صدای تقه از چرخ میتواند ناشی از خرابی سیبک، طبق، میل موجگیر، بوشها، سرپلوس و سایر قطعات جلوبندی نیز باشد.
به همین دلیل نباید تنها بر اساس صدای ایجادشده اقدام به تعویض بلبرینگ کرد.
اگر از قسمت زیرین خودرو صدای تقه میشنوید، پیشنهاد میکنیم مقاله اصلی صدای تقه از زیر ماشین را نیز مطالعه کنید تا با سایر دلایل احتمالی این صدا آشنا شوید.
۶. روشن شدن چراغ ABS
در بعضی خودروها، خرابی مجموعه توپی یا آسیب دیدن سنسور ABS میتواند باعث روشن شدن چراغ هشدار سیستم ترمز ضدقفل شود.
سنسور ABS اطلاعات مربوط به سرعت چرخش چرخها را به واحد کنترل الکترونیکی ارسال میکند. در برخی طراحیها، حلقه مغناطیسی یا دندانهدار مرتبط با این سنسور روی مجموعه بلبرینگ یا توپی قرار دارد.
اگر این قسمت آسیب ببیند یا فاصله سنسور از حلقه اندازهگیری تغییر کند، ممکن است اطلاعات نادرستی به سیستم ABS ارسال شود.
البته روشن شدن چراغ ABS لزوماً به معنای خرابی بلبرینگ نیست و ممکن است علت آن خرابی سنسور، سیمکشی، سوکت یا سایر اجزای سیستم باشد.
برای تشخیص دقیق باید کدهای خطای سیستم با دستگاه دیاگ بررسی شوند.
۷. گرم شدن غیرعادی مجموعه چرخ
در شرایطی که بلبرینگ دچار اصطکاک داخلی شدید شده باشد، ممکن است دمای مجموعه چرخ افزایش پیدا کند.
افزایش اصطکاک میان اجزای داخلی بلبرینگ باعث تولید گرما میشود. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، احتمال آسیب دیدن قطعه بیشتر خواهد شد.
البته گرم شدن چرخ میتواند به دلایل دیگری مانند گیر کردن کالیپر ترمز، تماس مداوم لنت با دیسک یا مشکلات سیستم ترمز نیز اتفاق بیفتد.
برای بررسی این وضعیت بهتر است دمای چرخها توسط تعمیرکار و با ابزار مناسب اندازهگیری شود. به قطعات داغ ترمز یا توپی دست نزنید.
تفاوت نشانه خرابی بلبرینگ چرخ جلو و عقب
بلبرینگ چرخ جلو و عقب از نظر وظیفه اصلی تفاوتی ندارند؛ هر دو امکان چرخش روان چرخ را فراهم میکنند. اما علائم خرابی آنها ممکن است به شکل متفاوتی احساس شود.
خرابی بلبرینگ چرخ جلو:
-
شنیدن صدای زوزه از قسمت جلوی خودرو
-
انتقال لرزش به فرمان
-
احساس لقی در چرخ جلو
-
افزایش صدای چرخ هنگام تغییر مسیر
خرابی بلبرینگ چرخ عقب:
-
شنیدن صدای خرخر از قسمت عقب خودرو
-
انتقال لرزش به بدنه و صندلیها
-
احساس صدای غیرعادی در سرعتهای بالاتر
-
وجود لقی در مجموعه چرخ عقب
البته تشخیص اینکه کدام سمت خودرو خراب شده است، صرفاً با شنیدن صدا امکانپذیر نیست. صدا ممکن است در بدنه خودرو منتقل شود و محل واقعی خرابی را بهدرستی نشان ندهد.
چگونه خرابی بلبرینگ چرخ را تشخیص دهیم؟
برای تشخیص خرابی بلبرینگ چند روش وجود دارد که باید با رعایت اصول ایمنی انجام شوند.
بررسی صدای چرخ هنگام رانندگی
یکی از روشهای اولیه، توجه به صدای چرخها در سرعتهای مختلف است.
اگر صدای زوزه با افزایش سرعت خودرو بیشتر میشود، احتمال خرابی بلبرینگ وجود دارد.
در برخی موارد، هنگام پیچیدن به راست یا چپ شدت صدا تغییر میکند. این موضوع میتواند به تشخیص اولیه کمک کند، اما بهتنهایی برای تعیین قطعه خراب یا سمت آن کافی نیست.
بررسی لقی چرخ
تعمیرکار خودرو را با جک و پایه ایمنی مناسب بالا میبرد و لقی چرخ را بررسی میکند.
در این آزمایش، چرخ از جهات مختلف حرکت داده میشود تا وجود بازی غیرعادی مشخص شود.
البته باید توجه داشت که برخی بلبرینگهای معیوب ممکن است هنوز لقی محسوسی نداشته باشند. بنابراین نبود لقی به معنای سالم بودن قطعه نیست.
چرخاندن چرخ و بررسی صدا
در این روش، چرخ از زمین جدا میشود و با دست چرخانده میشود.
اگر صدای غیرعادی، زبری یا مقاومت غیرمعمول احساس شود، احتمال خرابی بلبرینگ وجود دارد.
البته تماس لنت با دیسک ترمز و مقاومت طبیعی برخی اجزای انتقال قدرت نیز میتواند در چرخش چرخ تأثیر بگذارد.
بررسی با دستگاه و ابزار تخصصی
در تعمیرگاههای مجهز، برای تشخیص دقیقتر از ابزارهای تخصصی، دستگاه دیاگ و در صورت نیاز تجهیزات اندازهگیری استفاده میشود.
این روش بهخصوص در خودروهایی که دارای سیستم ABS و مجموعه توپی یکپارچه هستند اهمیت دارد.
چرا بلبرینگ چرخ خراب میشود؟
عوامل مختلفی میتوانند باعث کاهش عمر بلبرینگ شوند. مهمترین آنها عبارتاند از:
۱. ضربه شدید به چرخ: عبور با سرعت بالا از چالهها، برخورد با جدول و ضربههای شدید میتوانند به بلبرینگ و توپی آسیب وارد کنند.
۲. ورود آب و آلودگی: آسیب دیدن آببندی بلبرینگ ممکن است باعث ورود آب، گردوغبار و ذرات آلوده به داخل مجموعه شود.
۳. نصب غیراصولی: استفاده از ابزار نامناسب یا وارد کردن فشار اشتباه هنگام پرس کردن بلبرینگ میتواند به اجزای داخلی آن صدمه بزند.
۴. استفاده از قطعه بیکیفیت: بلبرینگهای غیراستاندارد ممکن است در مدت کوتاهی دچار خوردگی و فرسودگی شوند.
۵. سفت کردن نادرست مهره توپی: رعایت نکردن گشتاور استاندارد در اتصالات مربوط به بلبرینگ و توپی میتواند عملکرد و طول عمر آن را تحت تأثیر قرار دهد.
آیا رانندگی با بلبرینگ خراب خطرناک است؟
بله. رانندگی با بلبرینگ معیوب میتواند خطرات جدی ایجاد کند.
در مراحل اولیه خرابی ممکن است تنها صدای زوزه شنیده شود، اما با ادامه رانندگی، آسیب داخلی بلبرینگ میتواند افزایش پیدا کند.
در شرایط پیشرفته احتمال ایجاد لقی شدید، افزایش دما، آسیب دیدن توپی و اختلال در عملکرد مجموعه چرخ وجود دارد.
اگر لقی شدید، صدای ساییدگی فلز روی فلز، لرزش غیرعادی یا تغییر محسوس در رفتار خودرو مشاهده کردید، ادامه رانندگی ایمن نیست و بهتر است خودرو با امداد خودرو به تعمیرگاه منتقل شود.
چه زمانی باید بلبرینگ چرخ را تعویض کنیم؟
زمان تعویض بلبرینگ به میزان آسیب و وضعیت قطعه بستگی دارد. برخلاف برخی قطعات مصرفی، برای تمام خودروها نمیتوان یک کیلومتر مشخص و ثابت برای تعویض بلبرینگ تعیین کرد.
اگر تعمیرکار پس از بررسی، خرابی بلبرینگ را تأیید کند، باید قطعه معیوب تعویض شود.
در برخی خودروها امکان تعویض جداگانه بلبرینگ وجود دارد؛ اما در مدلهایی که توپی و بلبرینگ بهصورت یکپارچه طراحی شدهاند، باید مجموعه کامل تعویض شود.
برای آشنایی با مراحل باز کردن و نصب قطعه جدید، مقاله نحوه تعویض بلبرینگ چرخ را مطالعه کنید.
همچنین اگر قصد دارید هزینه قطعه و دستمزد تعمیرکار را بررسی کنید، مطلب هزینه تعویض بلبرینگ چرخ اطلاعات بیشتری در اختیارتان قرار میدهد.
خرید بلبرینگ و توپی چرخ اصلی خودروهای چینی
یکی از نکات مهم هنگام تعویض بلبرینگ، انتخاب قطعه مناسب و باکیفیت است.
در خودروهای چینی، ممکن است یک مدل خودرو با توجه به سال تولید، تیپ یا نوع مجموعه چرخ دارای چند نمونه بلبرینگ یا توپی متفاوت باشد. بنابراین صرفاً بر اساس نام خودرو اقدام به خرید نکنید.
هنگام خرید به این موارد توجه کنید:
-
شماره فنی و مشخصات بلبرینگ
-
ابعاد و تعداد خارهای موردنیاز در صورت وجود
-
سازگاری با توپی و سگدست خودرو
-
کیفیت ساخت و برند تولیدکننده
-
اصالت و اعتبار فروشنده
برای تهیه بلبرینگ و توپی چرخ خودروهای چینی میتوانید محصولات موجود در فروشگاه اینترنتی ” از چین یدک “را بررسی کنید. در صورت پیدا نکردن قطعه موردنظر، میتوانید برای استعلام سازگاری و موجودی با فروشگاه تماس بگیرید.
جمعبندی
نشانه خرابی بلبرینگ چرخ معمولاً با صدای زوزه، خرخر، لرزش، لقی چرخ و در برخی موارد روشن شدن چراغ ABS همراه است.
البته هیچیک از این علائم بهتنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند؛ زیرا مشکلاتی مانند خرابی لاستیک، دیسک ترمز، پلوس و قطعات جلوبندی نیز میتوانند نشانههای مشابهی ایجاد کنند.
بهترین کار این است که در صورت مشاهده صدا یا لرزش غیرعادی، مجموعه چرخ توسط تعمیرکار متخصص بررسی شود. تشخیص بهموقع و استفاده از بلبرینگ باکیفیت میتواند از آسیبهای بیشتر جلوگیری کند و ایمنی خودرو را حفظ کند.
From safely negotiating a tight turn on a winding country road to changing lanes on the freeway, you depend on your vehicle to steer exactly where you want it to every time you jump in the driver’s seat. Have you ever thought about what enables you to turn left and right and go straight down the road? You might be surprised to learn that small part called a wheel hub assembly is a key component of your steering system.


